Schrijfmotoriek

Ik ben Annika van der Vliet en heb een zelfstandige praktijk voor kinderoefentherapie in Woerden. Op ontwikkelingsachterstand.nl zal ik regelmatig schrijven over wat ik dagelijks meemaak in mijn werk met kinderen met een ontwikkelingsachterstand.


Onderdelen van de motorische ontwikkeling: deel 5

Schrijfmotoriek

Een van de meest voorkomende problemen waar kinderen voor onder behandeling zijn bij een kinderoefentherapeut zijn schrijfproblemen. Kinderen kunnen uitvallen op het schrijftempo of een onleesbaar handschrift hebben.
Om te kunnen schrijven heb je bepaalde motorische voorwaarden nodig. Het schrijven bestaat uit motorische- en niet motorische onderdelen. Onder motorische onderdelen vallen de juiste pengreep, een goed afgestemde pendruk, de zithouding en samenwerking van de handen. Onder niet motorische onderdelen vallen onder andere geheugen, concentratievermogen, taalvaardigheid en het cognitieve niveau.
Als kinderoefentherapeut kijk je naar de motorische onderdelen van het schrijven. Je kijkt naar de pengreep en de sturing vanuit de vingers. Ook kijk je naar de schrijfhouding en de werking van de ondersteunende hand. Ook is het belangrijk om een goede ooghandcoordinatie te hebben. Daarnaast kijk je naar de kwaliteit en tempo van het handschrift. Zijn de lettervormen correct, zijn de letters goed verbonden en is de lijnvoering goed.Gekke zinnen spel

Schrijfproblemen

De meeste kinderen met schrijfproblemen hebben problemen in de handvaardigheid (fijne motoriek) waardoor hun vingermotoriek niet goed is ontwikkeld om het schrijfmateriaal vanuit hun vingers te kunnen sturen. De duim en wijsvinger zijn dan niet de belangrijkste vingers en de vingers hebben moeite om los van elkaar te bewegen. Als er niet vanuit de vingers gestuurd kan worden, kan het kind ook geen kleine en fijne bewegingen maken op papier. Een ander veel voorkomend probleem is dat de kracht van de romp onvoldoende ontwikkeld is om een goede schrijfhouding te kunnen handhaven. Daardoor kan de arm niet vrij bewegen en is de pendruk erg hoog. Deze kinderen hebben vaak pijn of kramp in hun arm en/of vingers tijdens het schrijven. Als laatste is het natuurlijk belangrijk dat je als kind in de juiste fase van de motorische ontwikkeling zit, de links-rechts samenwerking. Het kind moet de middenlijn kunnen kruisen (anders gaat het scheef zitten aan tafel), een werkhand en een ondersteunende hand hebben en complexe motorische vaardigheden kunnen uitvoeren.
Schrijven is een motorisch complexe taak. Er gaan veel processen en vaardigheden aan vooraf om leesbaar en met een voldoende tempo te kunnen schrijven.

Behandeling van schrijfproblemen

Vaak gebruik ik de app Tracy om de lettervormen te automatiseren. Vaak zie bij kinderen met schrijfproblemen een grote frustratie ontstaan wat betreft het schrijven. Het kind merkt dat het moeilijk is en wil daarom het schrijven niet oefenen. Meestal zet ik dan de app Tracy in, waardoor het kind het schrijven weer leuk vindt. De app oefent de lettervormen en waneer een letter netjes tussen de lijnen wordt geschreven verdient het kind een vlinder. Wanneer er 5 vlinders verdient zijn is de letter ‘behaald’. Wanneer er meerdere letters zijn behaald krijgt het kind een grote stempel. Het kind oefent het schrijven zonder dat hij of zij het door heeft en kan de letters daardoor makkelijker schrijven op papier. Hierdoor wordt de frustratie weggenomen en is het schrijven weer leuk. Schrijven kun je leuk maken door allerlei verschillende spellen. Een favoriet onder de kinderen met wie ik werk is het ‘ezeltje prik’ spel en het gekke zinnen spel. Bij het spel ezeltje prik schrijven we alle letters van het alfabet op een blaadje. In een schriftje (ik gebruik de lijntjes schriften van de schrijfvriend met een gekleurde romplijn) schrijven we drie categorien bijvoorbeeld dieren, sporten en namen. Het kind prikt een letter op het blaadje en bedenkt met de letter een woord bij alle drie de categorieen. Bij het gekke zinnen spel hakken we willekeurige zinnen in 4 stukken. Het kind pakt 4 kaartjes met willekeurige zinsdelen waardoor er erg grappige zinnen ontstaan. Het kind schrijft de gekke zinnen op.

 

Thuis kan er geoefend worden met bovenstaande spellen. Er kan gelet worden op de juiste vorm van de letters, de juiste verbindingen en of de letters tussen de juiste lijntjes staan. Er kan aan de leerkracht gevraagd worden welke schrijfmethode er in de klas wordt gebruikt, zodat je als ouder de juiste letters met het kind oefent.

Comments ( 2 )

  • Hi!

    De App Tracy kan ik niet vinden? Zou het Trace letter level kunnen zijn?

    • Hoi Yvon,

      Dit is de link voor de app Tracy.
      Anders zijn deze apps ook aan te raden

      Groetjes Annika

Enroll Your Words

To Top